Της Χριστίνας Χρόνη

Οι βελτιωτικές κινήσεις στα συστήματα του οικιακού περιβάλλοντος δεν έχουν τέλος. Ιδίως όταν το κίνητρο είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Γιατί τότε οδηγούν στην υιοθέτηση τεχνολογιών που εξοικονομούν ενέργεια και μειώνουν την εκπομπή επικίνδυνων –ή, έστω, ύποπτων– αέριων ρύπων. Θέλετε να δείτε ένα ρεαλιστικό παράδειγμα σε ενεστώτα χρόνο; Ρίξτε μια ματιά στα εναλλακτικά συστήματα θέρμανσης, αλλά και στα δομικά υλικά που συμβάλλουν στη μείωση των θερμικών απωλειών. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει συστήματα όπως τα ενεργειακά τζάκια ή τα ενδοδαπέδια συστήματα που συνδυάζονται με ηλιακούς συλλέκτες, ενώ η δεύτερη πολύτιμα «εργαλεία», όπως τα οικολογικά μονωτικά υλικά και τα κουφώματα με υψηλούς δείκτες θερμομόνωσης. Τα ενδοδαπέδια συστήματα έχουν παρόμοιες αρχές λειτουργίας με τα συστήματα κεντρικής θέρμανσης, με δύο μεγάλες, ωστόσο, διαφορές: εξοικονομούν ενέργεια και, αντί για εμφανή θερμαντικά σώματα, διαθέτουν ένα δίκτυο σωληνώσεων που τοποθετείται κάτω από το δάπεδο. Ιδιαίτερα, όμως, τα συστήματα εκείνα που αξιοποιούν την ηλιοφάνεια αποτελούνται από ένα λέβητα με ενσωματωμένο καυστήρα, ένα μπόιλερ συνεχούς ροής, συλλέκτες θερμικών συστημάτων, δίκτυο σωληνώσεων και ηλιακούς συλλέκτες, με τους οποίους επιτυγχάνεται μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας. Κατά κανόνα, σχεδιάζονται και εγκαθίστανται στο στάδιο ανέγερσης της οικοδομής, πριν από την τοποθέτηση των δαπέδων. Το κόστος τους εξαρτάται από πολλές παραμέτρους, όπως τις καιρικές συνθήκες που συνήθως επικρατούν στην περιοχή, τις διαστάσεις του σπιτιού, τα μονωτικά υλικά και τον προσανατολισμό του σπιτιού. Σε γενικές γραμμές, κοστίζουν 40% ακριβότερα από ένα συμβατικό σύστημα κεντρικής θέρμανσης, ενώ η σύνδεσή τους με ηλιακούς συλλέκτες ανεβάζει το ποσό κατά 30% έως 35%, όμως η απόσβεση γίνεται συνήθως σε 5 έως 10 χρόνια. Ενδεικτικά, για μια μέση κατοικία 150 τ.μ. η οποία αναπτύσσεται σε ένα επίπεδο, το κόστος ενός συστήματος με 3 ηλιακούς συλλέκτες ανέρχεται περίπου στα 24.000 ευρώ. Μια εξίσου καλή εναλλακτική λύση είναι τα ενεργειακά τζάκια, τα οποία ουσιαστικά είναι η εξέλιξη του παραδοσιακού τρόπου θέρμανσης. Η θερμική απόδοση της εστίας τους αγγίζει ποσοστά από 65 έως 85%, τη στιγμή που μια απλή εστία από πυρότουβλα παρουσιάζει αποδόσεις από 10 έως 15%. Εάν προτιμήσετε αυτή τη λύση, θα πρέπει να φανείτε γενναιόδωροι στην επιλογή της πόρτας του. Τόσο το κρύσταλλο όσο και ο τρόπος κατασκευής της καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την απόδοση. 

«Παθητικά» μέτρα 

Για να εξοικονομήσετε ενέργεια από τη θέρμανση, δεν αρκεί να τοποθετήσετε το πιο «περιβαλλοντικά σωστό» σύστημα θέρμανσης. Θα πρέπει να μειώσετε τις θερμικές απώλειες του κτίσματος. Κάτι που μπορείτε να πετύχετε τόσο με το σχεδιασμό του σπιτιού σύμφωνα με τις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, όσο και με τη βελτίωση των μονωτικών διατάξεων. Όσον αφορά στο βιοκλιματικό σχεδιασμό, ενδεικτικά, μπορεί να γίνουν τα εξής: α) Να μελετηθεί ο προσανατολισμός του σπιτιού πάνω στον άξονα Ανατολή - Δύση, β) να κατασκευαστούν ηλιακοί τοίχοι ή γ) να κατασκευαστεί ένα θερμοκήπιο.