Της Χριστίνας Χρόνη

Μια βόλτα στο διάδρομο των σουπερμάρκετ που φιλοξενεί τα καθαριστικά προϊόντα είναι αρκετή για να δείτε πόσο μεγάλη ποικιλία και... εξειδίκευση υπάρχει πλέον. Προϊόντα με ειδική αποστολή να «διαλύσουν» τα λίπη, τα λάδια, τις σάλτσες, τις λάσπες, τις δαχτυλιές ή τη σκουριά. Κάτι έχει αλλάξει την τελευταία δεκαετία στην αγορά. Η καθαριότητα του χώρου αντιμετωπίζεται πλέον –ευτυχώς– σοβαρά. Μια δεύτερη, ωστόσο, «φιλοπεριβαλλοντική» ματιά μπορεί να ξεδιπλώσει μια διαφορετική και κάπως οξύμωρη ιστορία: Τα περισσότερα από τα οικιακά καθαριστικά προϊόντα διαλύουν μεν τους ρύπους, αλλά εξαιτίας των φωσφορικών αλάτων που περιέχουν, επιβαρύνουν σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό το περιβάλλον. Με αποτέλεσμα να τίθεται το δίλημμα «καθαρό σπίτι ή καθαρό περιβάλλον»; Μία από τις απαντήσεις μπορεί να βρεθεί μέσω των λεγόμενων «οικολογικών» καθαριστικών και των «οικολογικών» τρόπων καθαρισμού. Μέχρι πρότινος, τα οικολογικά απορρυπαντικά ήταν διαθέσιμα μόνο μέσω καταστημάτων με βιολογικά - φυσικά προϊόντα. Πλέον, ορισμένες σειρές έχουν κάνει την εμφάνισή τους και στα ράφια των σουπερμάρκετ ή των μπακάλικων. Ανάλογη «διάδοση» έχει και η γκάμα των προϊόντων. Έτσι, ενώ παλιότερα θα βρίσκατε μονάχα οικολογικά απορρυπαντικά γενικής χρήσης, πλέον θα βρείτε πολλά εξειδικευμένα προϊόντα –όπως λευκαντικό για ρούχα, καθαριστικό για χαλιά και μοκέτες, καθαριστικό δαπέδων και αρμών, καθαριστικό με απολυμαντική δράση, σπρέι (χωρίς προωθητικό) για τους λεκέδες. Οι τιμές τους είναι υψηλότερες από εκείνες των συμβατικών απορρυπαντικών, εντούτοις προσιτές. 

Βιοδιασπώμενα απορρυπαντικά

Πρόκειται για απορρυπαντικά των οποίων η σύνθεση μπορεί να διασπαστεί με τη βοήθεια μικροοργανισμών. Οι μικροοργανισμοί αυτοί –κυρίως βακτήρια– ονομάζονται αποδομητές και βρίσκονται σε κάθε ισορροπημένο οικοσύστημα. Για να χαρακτηριστεί ένα απορρυπαντικό βιοδιασπώμενο, πρέπει να διασπάται σε ποσοστό 80% μέσα σε 21 ημέρες.

Με οικολογικο σημα 

Ο πιο ασφαλής τρόπος για να ελέγξετε αν ένα καθαριστικό προϊόν είναι πραγματικά φιλικό προς το περιβάλλον είναι να δείτε αν φέρει το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Σήμα (Eco- Label), το οποίο απεικονίζει ένα λουλούδι που, αντί για πέταλα, έχει δώδεκα αστέρια. Το συγκεκριμένο σήμα δίνεται σε προϊόντα που σέβονται το περιβάλλον καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, δηλαδή προϊόντα που παράγονται, συσκευάζονται, χρησιμοποιούνται και απορρίπτονται προκαλώντας τις ελάχιστες επιβαρύνσεις στο περιβάλλον. Πιο συγκεκριμένα, τα καθαριστικά προϊόντα που φέρουν αυτό το  σήμα έχουν λιγότερες επιπτώσεις στο υδάτινο περιβάλλον, δεν περιέχουν επικίνδυνες ουσίες, έχουν περιορισμένη συμβολή στην ανάπτυξη ευτροφισμού, είναι κατά μεγάλο ποσοστό βιο-αποικοδομήσιμα, είναι αποτελεσματικά, συνοδεύονται από οδηγίες ορθολογικής χρήσης και –τελευταίο, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό– έχουν λιγότερα υλικά συσκευασίας. Στην ιστοσελίδα www.eco-label.com μπορείτε να βρείτε ποια προϊόντα έχουν το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Σήμα. 

Φιλική εξυπηρέτηση

Τι κοινό μπορεί να έχει ένα ταπητοκαθαριστήριο, ένα πλυντήριο αυτοκινήτων και ένα καθαριστήριο ρούχων πέρα από την έννοια της καθαριότητας; Μπορεί να έχουν προσανατολισμό... οικολογικό. Με άλλα λόγια, μπορεί να έχουν διαμορφώσει τις υπηρεσίες τους με άξονα την ελαχιστοποίηση ή την εκμηδένιση των αρνητικών πιέσεων που ασκούσαν στο περιβάλλον. Τα οικολογικά ταπητοκαθαριστήρια διαφέρουν από τα κοινά στη χρήση βιοδιασπώμενων απορρυπαντικών. Δηλαδή, στη χρήση απορρυπαντικών που διασπώνται με φυσικές διεργασίες. Κάποια ταπητοκαθαριστήρια εφαρμόζουν, επιπλέον, ειδικά προγράμματα πλύσης, έτσι ώστε να καταναλώνουν λιγότερο νερό. Κατά αναλογία λειτουργούν και τα οικολογικά καθαριστήρια ρούχων, τα οποία συνειδητά απορρίπτουν τις «ύποπτες» ή «περιβαλλοντικά  ανορθόδοξες» μεθόδους καθαρισμού. Αν αρχίσετε να ψάχνετε στο διαδίκτυο πληκτρολογώντας τις λέξεις «οικολογικό πλύσιμο αυτοκινήτου», θα εμφανιστεί στην οθόνη σας μια λίστα με εταιρίες που αναλαμβάνουν να καθαρίσουν το αυτοκίνητό σας με ειδικά πιεστικά ατμού και, το κυριότερο, στη θέση όπου το έχετε παρκάρει. Ο νέος αυτός τρόπος καθαρισμού εξοικονομεί νερό και απορρυπαντικό. 

Φύλαγε τα ρούχα σου 

Αν υποφέρετε από αλλεργίες, τόσο η μυρωδιά όσο και η σύνθεση των καθαριστικών, και ιδιαίτερα των απορρυπαντικών ρούχων, μπορεί να σας προκαλέσουν δερματικούς ερεθισμούς ή αναπνευστικές δυσκολίες. Για να αποφύγετε τα προβλήματα, θα πρέπει να καταφύγετε σε ένα προϊόν με όσο το δυνατόν πιο ουδέτερη σύνθεση και χωρίς άρωμα. Γενικά, κάθε φορά που τα χρησιμοποιείτε θα πρέπει να φοράτε γάντια και να αερίζετε το χώρο. Και μην ξεχνάτε ποτέ ότι δεν πρέπει να αναμιγνύετε δύο ή περισσότερα καθαριστικά προϊόντα, γιατί μπορεί να παραχθούν επικίνδυνες αναθυμιάσεις.

Greenwashing

Και ενώ η «πράσινη στρατηγική» στο πλύσιμο είναι πλέον απαραίτητη, θα πρέπει να είστε εξαιρετικά προσεκτικοί ώστε να μην πέσετε στην παγίδα του «πράσινου ξεπλύματος» ή greenwashing, όπως έχει καθιερωθεί διεθνώς. Τι περιγράφει ο όρος αυτός; Ότι υπάρχουν εταιρίες που εκμεταλλεύονται τη στροφή των καταναλωτών προς φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα, ισχυριζόμενες ψευδώς ότι τα προϊόντα τους πληρούν συγκεκριμένες περιβαλλοντικές προδιαγραφές.