Της γεωπόνου Χριστίνας Χρόνη

Επιτέλους! Καταφέρατε να εξασφαλίσετε αρκετά τετραγωνικά µέτρα για να φτιάξετε ένα µικρό κήπο. Και τώρα, τι; Πώς θα µετατρέψετε αυτήν τη «φυτεία» ζιζανίων, το άδειο µπαλκόνι σας ή το γυµνό ακάλυπτο χώρο της πολυκατοικίας σας σε µια µικρή όαση; ∆ύο δρόµοι υπάρχουν προς τη διαµόρφωση της βεράντας ή του κήπου. Ο πρώτος, πιο ασφαλής, αλλά και πιο δαπανηρός, ξεκινάει από την επίσκεψη σε ένα γραφείο διαµόρφωσης εξωτερικών χώρων. Ο δεύτερος προϋποθέτει ότι θα αναλάβετε οι ίδιοι κάθε ευθύνη –από το σχεδιασµό, τις αγορές των φυτών και του εξοπλισµού, έως τις φυτεύσεις και τις κατασκευές. Θεωρητικά, κοστίζει λιγότερο, ενέχει όµως τον κίνδυνο να ανεβάσει το κόστος σε πολύ υψηλά επίπεδα στην περίπτωση  αστοχιών. 

Ακολουθώντας τους ειδικούς

Σίγουρα η ανάθεση της διαµόρφωσης του κήπου ή της βεράντας σε εξειδικευµένους κηποτέχνες ή αρχιτέκτονες τοπίου σας λύνει τα χέρια. Το µόνο που θα σας απασχολήσει είναι να τους εκθέσετε µε όσο µεγαλύτερη σαφήνεια γίνεται τι σας αρέσει, καθώς και πόσα χρήµατα προτίθεστε να διαθέσετε στον κήπο. Εκείνοι, από τη µεριά τους, θα µελετήσουν τα χαρακτηριστικά του διαθέσιµου χώρου και θα διαµορφώσουν ένα προσχέδιο. Στη συνέχεια, θα συζητήσουν τις ιδέες και τις προτάσεις τους µαζί σας και θα αναπτύξουν το τελικό σχέδιο. Το τελικό κόστος θα εξαρτηθεί από τις εργασίες που θα γίνουν, τη δυσκολία των κατασκευών, την εγκατάσταση αυτοµατοποιηµένου ή µη συστήµατος άρδευσης, από τα δοµικά υλικά και από τα είδη, την ηλικία, το πλήθος και το µέγεθος των φυτών. Η συντήρηση του κήπου µπορεί να γίνεται από εσάς ή –κατόπιν συµφωνίας– από µια κηποτεχνική εταιρία. 

Προσωπική υπόθεση

Αν αποφασίσετε να διαµορφώσετε και να κατασκευάσετε µόνοι σας τον κήπο ή τη βεράντα, θα πρέπει να προετοιµαστείτε ψυχολογικά και σωµατικά για αρκετή δουλειά. Το αίσθηµα, όµως, δηµιουργικότητας που θα σας χαρίσει το αποτέλεσµα, ακόµη και αν απέχει πολύ από το ιδανικό, θα σας κάνει να ξεχάσετε όλη την κούραση. Το πρώτο που πρέπει να αναγνωρίσετε είναι την αξία που έχει ο σχεδιασµός. Είναι µεγάλο λάθος να ξεκινήσετε στα τυφλά, έχοντας στο µυαλό σας τη στρατηγική «βλέποντας και κάνοντας». Ακόµη και η παραµικρή παράβλεψη ή η λανθασµένη επιλογή φυτών θα πληρωθεί στο –κοντινό και µακρινό– µέλλον, τόσο σε χρήµα όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Βέβαια δεν είναι απλό να καλύψετε όλες τις παραµέτρους –κάτι τέτοιο απαιτεί τις γνώσεις και την εµπειρία που µόνο οι ειδικοί µπορούν να έχουν. Μπορείτε, ωστόσο, να αποκτήσετε µερικές εισαγωγικές γνώσεις, ανατρέχοντας σε βιβλία κηποτεχνίας ή «ανοίγοντας» cd-rom µε προγράµµατα διαµόρφωσης εξωτερικών χώρων. Εξαιρετικές ιδέες µπορείτε επιπλέον να αντλήσετε από τους κήπους και τις βεράντες που παρουσιάζονται στα περιοδικά. Η συµβουλή που µπορούµε να σας δώσουµε είναι να µην εξιδανικεύσετε ό,τι βλέπετε, ούτε να επιχειρήσετε να αντιγράψετε κατά γράµµα τα στοιχεία που κέντρισαν το ενδιαφέρον σας. Προσπαθήστε να αποµονώσετε τις λεπτοµέρειες που θα ταίριαζαν στο χώρο σας και να τις προσαρµόσετε στην κλίµακα και στο στιλ του. 

Όσον αφορά στο σχεδιασµό, το πρώτο βήµα που οφείλετε να κάνετε είναι να µετρήσετε µε ακρίβεια τις διαστάσεις του χώρου και να σχεδιάσετε την κάτοψή του σε χαρτί µιλιµετρέ ή σε κάποιο πρόγραµµα στον ηλέκτρονικό σας υπολογιστή και να το εκτυπώσετε. Έπειτα, σηµειώστε στην κάτοψη τα σηµεία του ορίζοντα, τις εισόδους και τα παράθυρα της κατοικίας, τις παροχές νερού και ηλεκτρικού ρεύµατος, την κλίση του εδάφους, τη θέση –αν υπάρχουν– κατασκευών και δέντρων. Απλώστε την κάτοψη πάνω σε ένα τραπέζι και καλέστε σε… σύσκεψη όλα τα µέλη της  οικογένειάς σας ή τους συγκατοίκους σας, για να αποφασίσετε από κοινού πού θα τοποθετηθεί τι. Θα κατασκευάσετε µπάρµπεκιου; Θα τοποθετήσετε µπασκέτα ή σκάµµα για να παίζουν µικρά και µεγάλα παιδιά; Έχετε καµιά ιδέα για το πού θα τοποθετηθούν τα έπιπλα του κήπου; Σκεφτείτε προσεκτικά πού θα µπουν τα παρτέρια και πώς θα χαραχτούν οι διάδροµοι. Σχεδιάστε δύο ή περισσότερες εναλλακτικές λύσεις και έπειτα κρίνετε ποια είναι η πιο αποτελεσµατική και, κατά συνέπεια, πιο ρεαλιστική. 

∆ύο σενάρια για έναν κήπο 

Ένα υπαίθριο καθιστικό, όπου θα βυθίζεστε νωχελικά σε φουσκωτές µαξιλάρες και στις σελίδες του αγαπηµένου σας βιβλίου; Μια γωνιά µε πολύχρωµα λουλούδια, που µπορεί να µετατραπεί σε παιδότοπο; ∆είτε µία προς µία τις επιλογές που έχετε και τα σηµεία που πρέπει να προσέξετε. 

Καθιστικό στον κήπο

Για να οδηγηθείτε στην επιτυχία, θα πρέπει να µεριµνήσετε για κάλυψη από τις αναλέητες ακτίνες του ήλιου και τα βλέµµατα των περαστικών. Η σκίαση του χώρου µπορεί να εξασφαλιστεί µε µόνιµες και µη εγκαταστάσεις. Που σηµαίνει ότι µπορείτε να χρησιµοποιήσετε οµπρέλες, καλαµωτές, τέντες, πέργκολες ή αίθρια. Το κόστος, ασφαλώς, εξαρτάται από τον τύπο, τις διαστάσεις και τους προαιρετικούς µηχανισµούς. Για να προφυλαχθείτε από την περιέργεια των περαστικών και των γειτόνων, µπορείτε να καταφύγετε είτε σε καφασωτά είτε σε «παραβάν» από αειθαλείς θάµνους. Πριν τοποθετήσετε τα έπιπλα, ελέγξτε ποια σηµεία «χτυπάει» ο αέρας. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει κανένα απάνεµο µέρος, θα πρέπει ίσως να χρησιµοποιήσετε ειδικά αντιανεµικά ξύλινα πάνελ. Μέχρι και το µέσο του Μαΐου, είναι πιθανόν να κάνει λίγη ψύχρα τα βράδια. Αντιµετωπίστε τη  τοποθετώντας κοντά στα έπιπλα µια θερµάστρα γκαζιού για εξωτερικούς χώρους. Τέλος, για να διατηρήσετε τα έπιπλα σε καλή κατάσταση, καλό είναι να ανανεώνετε το βερνίκι τους µία φορά τον χρόνο. Αν έχουν µαξιλάρια, µην τα αφήνετε όλη την ηµέρα στον ήλιο. 

Ένας πρωτότυπος παιδότοπος

Τα παιδιά σας θα τον λατρέψουν! Και δεν χρειάζεται πολύς κόπος για να δηµιουργηθεί. Θα πρέπει, απλώς, να εφοδιαστείτε µε υπαίθρια παιχνίδια και να επιλέξετε µε µεγάλη προσοχή τα φυτά που θα τον πλαισιώσουν. Μια φουσκωτή πισίνα ή ένα κάστρο, µια µικρή τσουλήθρα ή ένα σκάµµα γεµάτο άµµο είναι υπεραρκετά για να προσελκύσουν χαρές και γέλια. Το στοιχείο, όµως, που πρέπει οπωσδήποτε να προσέξετε είναι η ασφάλεια. Πρέπει να επιλέξετε για το δάπεδο µαλακά, αντιολισθητικά υλικά και να «σβήσετε» από την περιοχή οποιαδήποτε αιχµηρή ακµή ή γωνία. Όσον αφορά στα φυτά, θα πρέπει να αποκλείσετε όσα έχουν αγκάθια και οξύληκτα φύλλα. Επιπλέον, επιβάλλεται να αποµακρύνετε είδη µε δηλητηριώδη ή τοξικά µέρη, όπως είναι ο κισσός, το αλεξανδρινό, η λαντάνα, τα µιγκέ, η ρετσινολαδιά, το κολχικό και τα χρυσάνθεµα. Αντίθετα, µπορείτε να φυτέψετε εδώδιµα είδη µε καρπούς χωρίς κουκούτσι, όπως οι φραουλιές και οι βατοµουριές.